وجود آنکه امریکا با توسل به ابزارهای لازم تلاش دارد تنگه هرمز را بازگشایی و مدیریت این آبراه راهبردی را از دست ایران خارج کند، همچنان دادهها نه تنها نقیض آن را تأیید میکنند، بلکه فراتر از آن این گزاره را فعال نگه میدارند که جنگ علیه ایران، که اکنون در ابعاد تنگه هرمز دیده میشود، کاخ سفید را ناکام و سردرگمتر از گذشته نگاه داشته است. جوان آنلاین: با وجود آنکه امریکا با توسل به ابزارهای لازم تلاش دارد تنگه هرمز را بازگشایی و مدیریت این آبراه راهبردی را از دست ایران خارج کند، همچنان دادهها نه تنها نقیض آن را تأیید میکنند، بلکه فراتر از آن این گزاره را فعال نگه میدارند که جنگ علیه ایران، که اکنون در ابعاد تنگه هرمز دیده میشود، کاخ سفید را ناکام و سردرگمتر از گذشته نگاه داشته است.
حوادثی که در تنگه هرمز برای شناورها و نفتکشها رخ میدهد نسبت به گذشته به مراتب تشدید شده و ایران با خروج از لایه هدف قرار دادن کشتیها و پهپادها به لایه هدف قرار دادن زیرساختهای راهبردی امریکا برای کنترل تنگه هرمز مانند رادار هشدار اولیه امریکا در بحرین و همچنین تأسیسات موجود در جزیره دیدامار عمان روی آورده است. در واقع ایران برای ارتقای تسلط خود بر تنگه هرمز از دکترین تهاجمی استفاده کرده و به مرور زمان نیز آن را توسعه میدهد. رویدادی که با افزایش دامنه تهدید برای امریکا، بر هزینههای سیاسی، اقتصادی و حیثیتی آن میافزاید. تنها در عرض ۲۴ ساعت گذشته، چند انفجار برای نفتکشها و شناورها رخ داده و چند پهپاد نیز منهدم شدند. طبق اطلاعیه ارتش جمهوری اسلامی ایران، یک نفتکش متخلف روز گذشته در منطقه ممنوعه شرق تنگه هرمز، بر اثر برخورد با مین دریایی، دچار آتشسوزی شد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز در بامداد روز شنبه اعلام کرد که یک نفتکش متخلف که بدون توجه به هشدارهای قبلی و با خاموش کردن سامانههای ردیابی و شناسایی در منطقه ناامن و ممنوعه شرق تنگه هرمز تردد میکرد، بر اثر برخورد با مین دریایی دچار آتشسوزی شد و از حرکت ایستاد. پیش از آن نیز، دو فروند نفتکش که با سامانههای راداری و موقعیتیاب خاموش، بهطور مخفیانه سعی در تردد از مسیر غیرمجاز تنگه هرمز را داشتند، با اصابت به مین دریایی منفجر و دچار آتشسوزی شدند. به حدی این آتشسوزی بزرگ بود که زبانههای آتش یکی از این دو کشتی، که از نوع سوپرنفتکش بوده، شب سواحل جنوبی تنگه هرمز را روشن کرده بود.
طی دو روز گذشته نیز، سپاه پاسداران یک پهپاد MQ۱ را در آسمان قشم و ارتش جمهوری اسلامی هم یک پهپاد از همان نوع را در آسمان سواحل سیریک منهدم کرده بود. تحلیل این موفقیتهای میدانی، بیانگر همافزایی تمام ارکان نیروهای مسلح ایران اعم از سپاه و ارتش در تعامل عملیاتی و اشتراکگذاری اطلاعات است. موضوعی که تأثیر فزایندهای بر بازدارندگی حداکثری در چهارچوب «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابله پرقدرت با دشمنان» که رهبر معظم انقلاب بر آن تأکید داشتند، گذاشته است.
مسئله بسته بودن تنگه هرمز به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی آن، تأثیر مستقیمی بر قیمت انرژی و بازارهای جهانی و همچنین مناسبات سیاسی وابسته به آن داشته که شکست جمهوریخواهان در انتخابات امریکا فقط یکی از موارد آن است.
امریکا عامل ناامنکننده منطقه
در واقع، تنگه هرمز از یک مسئله منطقهای فراتر رفته و حال به یک موضوع مهم بینالمللی تبدیل شده است. بنابراین، هرگونه تحولی در این آبراه ضمن آنکه در کانون توجهات بینالمللی قرار دارد، میتواند تأثیرات بیشتری روی مناسبات اقتصادی و امنیتی در جهان بگذارد. به معنایی هر چه زمان به نفع ایران میگذرد، ناکامی امریکا نیز پررنگتر و برجستهتر از گذشته در رسانههای جهانی بازتاب پیدا میکند. از طرف دیگر، هرچه ناامنی کشتیرانی افزایش یابد، حفاظت از نفتکشها و تأمین امنیت مسیرهای تجاری برای امریکا و متحدانش که به دنبال جایگزین کردن مسیر هستند، پرهزینهتر میشود. این مسئله نشان میدهد که حضور نظامی امریکا نمیتواند امنیت دریایی را تضمین کند یا به معنایی امریکا ناتوان از ایجاد امنیت دریایی برای متحدانش است.
فروپاشی هژمونی هالیوودی قدرت نظامی امریکا
در ابعاد بزرگتر، این ناتوانی به ناوگان دریایی امریکا هم تسری مییابد و پرسشهایی جدی درباره اعتبار بازدارندگی و جایگاه جهانی خود امریکا ایجاد میکند. مهمترین شاهد آن عقبنشینی چند صد کیلومتری ناوهای امریکا از آبهای ایران است. چند روز گذشته، جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح اعلام کرد که فاصله اولین ناو امریکایی تا مرز ایران در چابهار نزدیک به ۵۰۰ کیلومتر است. در واقع، تابوی اعزام تجهیزات پیشرفته، ناوها و نیروهای نظامی امریکا که حتی زمانی با ابزار هراسافکنی میتوانست دولتها را تغییر دهد یا تغییرات اساسی را در آنها ایجاد کند، تا به این لحظه ناکارآمد بوده است. این به معنای افول امپراتوری دریایی امریکا نزد همگان است و اعتماد به این کشور را زیر سؤال برده است. تحلیلهای اندیشکدههایی همچون بروکینگز و مؤسسه بینالمللی مطالعات راهبردی نشان میدهد که واشینگتن، با وجود برتری تسلیحاتی، نتوانسته بهسادگی تهدیدهای دریایی ایران را خنثی و آزادی کامل کشتیرانی را تضمین کند. این وضعیت نهتنها محدودیتهای عملیاتی نیروی دریایی امریکا در برابر راهبردهای نامتقارن را آشکار کرده، بلکه اعتبار واشنگتن بهعنوان ضامن امنیت مسیرهای حیاتی تجارت جهانی را نیز با چالش مواجه ساخته است.